Thời điểm ngừng phát sóng truyền hình tương tự mặt đất tại tỉnh Khánh Hòa từ ngày 31/12/2017

[Đăng ngày: 29/06/2017]
So với một số dân tộc khác cùng chung sống trên đất Ninh Tây như Răclay, Mường, Tày..… thì người Ê đê ở thôn Buôn Lác xã Ninh Tây vẫn giữ được nghề dệt vải truyền thống và phát triển cho đến ngày nay. Trong những ngôi nhà dài truyền thống, bên cạnh những dụng cụ như gùi, đồ săn bắt, thì không thể thiếu khung cửi dệt vải. Ngoài thời gian làm nương rẫy, người phụ nữ Ê đê lại gắn mình bên khung cửi.

Ở các buôn làng của người Ê đê trong toàn xã thì ở thôn Buôn Lác ngày nay vẫn còn người giữ được nghề dệt truyền thống. Những người phụ nữ Ê đê vẫn ngày ngày cặm cụi bên khung cửi để tạo ra những tấm vải thổ cẩm với nhiều hoa văn độc đáo. Bà HLat, năm nay gần 67 tuổi nhưng có hơn 50 năm ngồi bên chiếc khung cửi này: “Từ khi tôi biết dệt đã có chiếc khung cửi này rồi và nó gắn bó với tôi đến tận ngày nay. Thời 16, 17 tuổi tôi được mẹ truyền nghề lại. Quần áo cho các thành viên trong gia đình đều do người phụ nữ làm”.


Nghề dệt thổ cẩm của người Ê đê xã Ninh Tây.

Chiếc khung cửi của người Ê đê không giống với các dân tộc khác mà được làm từ những thanh tre rời nhau. Người phụ nữ Ê đê ngồi dệt trên khung dệt trải dài và theo kỹ thuật luồn sợi chắc chắn và tinh xảo. Khi nghệ nhân của dân tộc Ê đê ngồi đối diện với khung dệt, họ sáng tạo trên nền thổ cẩm những mảng sợi dọc đã hình thành về loại hình cho sản phẩm. Do đó khi giăng thảm sợi dọc, họ đã sắp xếp tính toán những hàng sợi màu vào vị trí cần thiết để có những hoa văn theo đồ án trong đầu. Bà H Lat cho biết tài năng của các nghệ nhân Ê đê là ở chỗ đó không cần có bản thiết kế, mọi thứ đã có sẵn ở trong đầu. Và quan trọng là sự điều khiển của đôi chân và đôi tay sao cho nhuần nhuyễn và phải có sức khỏe: “Để có tấm vải đẹp thì thứ nhất là tư thế ngồi, người nghệ nhân phải ngồi song song với khung dệt. Cái chân phải đạp mạnh, tay chắc để cho tấm vải bền và cứng. Còn về hoa văn tùy theo sở thích của mỗi người mà tự tạo cho mình những hoa văn yêu thích”.

Các thế hệ của người Ê đê bao đời nay vẫn làm ra những hoa văn, họa tiết đặc trưng của mình trên từng tấm vải. Bà H Blên Bí thư chi bộ thôn, cho biết: “Hoa văn truyền thống của người Ê đê phản ánh thế giới tự nhiên xung quanh họ. Ví dụ người Ê đê lấy hoa cỏ, cây lá hoặc một vài con vật. Người ta cách điệu đi để đưa vào dệt thành hoa văn.

Sự độc đáo trên từng miếng thổ cẩm của người Ê đê là nhờ ở cách phối hợp màu. …Hầu hết người Ê đê chọn tông màu đen và màu trắng sẫm làm màu nền chủ đạo trên thổ cẩm của mình. Chọn màu tối làm nền, người Ê đê muốn cuộc sống họ hòa vào thiên nhiên với nương rẫy, núi rừng và với màu đất, nơi họ sinh sống. “Trang phục của người Ê đê chủ yếu là màu đen và đỏ. Tuy nhiên chiếc váy của người phụ nữ Ê đê nó thể hiện 5 màu cơ bản đen, đỏ, vàng, xanh nước biển và xanh lá cây. 5 màu này là 5 màu mà người Ê đê chủ động tạo ra”.

Dệt được một chiếc váy, áo, khố, mền, một người phụ nữ Ê đê phải mất một thời gian dài khoảng 3 tháng. Nhiều khi cũng có thể kéo dài thêm vì tuỳ thuộc vào khổ rộng và độ tinh xảo, cầu kỳ của sản phẩm. Vì vậy, trước khi dệt người phụ nữ Ê đê đã thiết kế bố cục họa tiết ngay trong đầu, kể cả kích cỡ các họa tiết cũng được thiết kế để khi dệt xong các hoa văn được bố cục hài hòa, vừa với thân váy, áo mà không phải cắt may lần nữa. Đó là cái tài của người phụ nữ Ê đê.

Nhưng ngày nay vì cuộc sống kinh tế đã thay đổi, thế hệ trẻ Người Ê đê bây giờ không còn đam mê cái nghề truyền thống này nữa vì học đã khó, mà đan được một tấm thổ cẩm mất quá nhiều thời gian lại không có người tiêu thụ, cũng chính vì lý do đó mà nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Ê đê xã Ninh Tây dần đần bị mất đi./.

Nguyễn Minh Trí










  
  

Độ ẩm:
Sức gió:

Đang online: 76

Số lượt truy cập: 1628603